Tuesday, 23 September 2025

WHY IS SOMETHING RATHER THAN NOTHING

He zawhna nei hmasa ber tu chu Philosopher Mortimer Adler a ni a. Theist tam tak chuan Cosmogical Argument a thu pawimawh êm êm Cause- Effect nena hmeh remin, Universe dintu leh cause tu chu Pathian ah an ngaih a ni.




Mahse, David Mills, Politician leh Writer ni bawk chuan, he Adler-a Question hi Atheism point of view aṭang pawn thil ni thei leh awm thei ve tho ah a ngai a. A chhan chu, kum zabi 19 hunlai a an thil hmuhchhuah pawimawh em em, Mass- Energy conservation of Law khan Universe hi Mass leh energy aṭanga siam niin, chu mass- energy chu siam(create) emaw paih/tihbo(destroy) theih a ni lo a. Chuvangin Non-existence aṭang existence Universe hi a inṭan dawn lova, Existence awmsa vek aṭang tun existence Universe hi a awm dawn a ni, a ti a ni. 



Hei hi tun hunah pawh hian thudik a ni a, Matter khawvelah kan cheng a, non-existence hi hmuhchhuah reng reng kan la nei lo. Nimahsela, ṭhenkhat chuan matter nihphung zawk hi va sawifiah zawkin Pathian awm theih dan an la dap ta fo. Chu erawh Stengera'n a lehkhabu, 'The Comprehensible Cosmos' a inziak ang khan, 

"Physics Law hi Matter nihphung sawi nan engmah khap a nilo a. Chumi baka mihringin matter nihphung va sawifiah ve ngawt tur khaptu a ni." 


Cause-Effect Argument Hi Sciene Field Ah Hman A Rem Teh Ṭuh Lo!


Cause- Effect hi Theist leh Philosophy huangah hman a rem êm êm a. Tin, Philosophy sub-branch chu Theology hi alo ni ve kher bawk nen. Mahse, Science huangah erawh hman ve kher a him chiah lo thung! Entirnan, Motor a chhia a. Philosophy(+ Theology) ah zawhna va zawt ila, zawhna tawp thei lo leh a chhan zawng reng rengin hun kan hmang ral ang. Mahse chu chu Science ah a ni ve lo va, Motor chhia chu a Plug Board a kâng a, kan thlak a, a ṭha leh mai. Tin, Atomic theory ah, Photon lo insiam ṭhin na 'exited level' aṭanga 'lower level' an inthlak pawh hi Cause tu neilo anga hriat a ni leh zel a. Chutiangin Radioactive nucleus decay chungchangah pawh hian Cause evident a awm lo tih a ni!



Nothing


Theistic POV- ah chuan Pathian hi Primary Cause nia ngaih a ni a. Cause-effect argument ah chuan premise leh conclusion a awm a ngai a, Theistic pov a dik thei lo tlat. Chuvangin Pathian chu tu siam mah a nilo(came out of nothing), an ti ta thin.


Theistic POV hi dik nia kan ngaih dawn chuan engvangin nge Universe hi 'out of Nothing' aṭanga a rawn awm theih bik lovang ni!? A chhan chu sawi tak ang khan Mass- energy hi siam emaw a ni si lova. Paih bo theih lah a ni hek lo. Chu chu alo awm tawp a, nothing aṭang alo awm tawp tihna a ni. Hei hi existence kan tih inṭanna bulphum chu a ni. Tin, "No Boundary Model"- James Hartler leh Stephen Hawking te siam ah pawh khan, Space- Time ah hian Universe hian awm ṭan hun leh tawp hun a nei lo, an ti anghe nghe a nih kha!



"The Universe there and after always exist" 

"You will always exist in the Universe in one form or another"

No comments:

Post a Comment

RAMHUAI LEH KEINI

Tunlai kan ngaihdan tam taka natna tam tak hi ramhuai ho tih a nih dan lam te inzirtirlo a Pathian tih ah kan puh thla ngawt zel hi chu pawi...