Tun ah thung chuan Christian te’n, “Pathian hi a awmlo tih han fiah teh” tih thumal an hman fo hi he argument hmang hian ka han chhang dawn a nga. Point tam tak rawn tih lan ka tum lo ang. A pawimawh pathum chauh hmangin ka rawn chhanglet dawn a ni!
- 'PATHIAN A AWM’TIH RINNA HI ENGVANGIN NGE A DIKLO TIH FIAHFIAH TURIN MIN TIH?
Achhanna mawlmang ber atân chuan 'Finfiah' tih thumal hman diklohna 'burden of proof' a ni. Buder of proof awmzia chu- Mi bulah va kalin, Vawin ah Bus in office ka kal a, ka thlawk theilo a ni tih finfiah rawh, tihna ang a ni. Scientist te erawh chuan research an nei a, experiment tam tak an nei a, an ti chhin a, hmanrua an lakhawm a, tlang dang atang an chhui kual vel a. Finfiahna an nei thin. Ringtu erawh chuan a rinna a rawn kalpui a, “ka rin a diklo tih fiah rawh” an ti mai thin thung. Hei hi zawhna dik lo leh awmze nei lo a ni! Tumahin an rinna an infiahloh sak ngai lo! Carl Sagan chuan tihian a sawi a,“Ngaihdan mak danglam tak neihna hian finfiahna puitu pawh mak danglam tak bawk a mamawh thin" a ti. Chu chu Christian ten‘Pathian a awm' an tihna nen pawh a inhnerem hle.
A awmzia ah chuan, ka Lo ah thing ka nei, ka tih avangin tuman ‘finfiah rawh’ emaw ‘a diklo tih fiah rawh’ an ti ngai lo. Thing a awm a, a tam leh tam loh chu thuran, a chiang sa hle. Mahse tu ma hmuh loh leh la hriatloh- ka huan ah Sakei thlawk thei, achung a Lasi chuang ka hmu, ka tih chuan ‘finfiah rawh’ emaw ‘I diklo tih fiah rawh’ tih thumal hman erawh chu thil inhnerem tak a ni zawk thung!
2. FINFIAHNA HMANRAW AWM LO HIAN AWMLO CHU A FINFIAH CHUANG LO!
Thil hi an awm lo ngei e tih finfiah theih vek an nilo tih kan hria a. Mahse chumi avangin finfiahna hmanraw awmlo zawng zawng hi an awm vek e, tihna a nilo. Tiang ngaihdan hi a atthlak lutuk. Mizo thawnthu hlui tam tak(leh lutuk ang chi nilo), heng Liandova te unau, Lasi thawnthu, Mualzavat a leh adang tam tak te hi an awm miah lova, thawn thu mai an ni tih kan fiah theihloh avangin an awm tihna a nilo.
Heng te hi Christian ho chuan Pathian chungchang ah an leklam hle a. Pathian a awm lo tih in fiah theihloh chuan a awm tihna, te hi an ti ta mai thin. Zeus, Poseidon leh Hercules, Achilles te hi an awm lo tih finfiahna anneih bik siloh chuan an awm tihna a nih chu, tih sak erawhin, an awi duhleh bik si lo!
3. PATHIAN HI A AWM NGEI E, TIH FINFIAHNA A AWM NGAI LO ANG.
Achhan inhre duh em? Proof(finfiahna) lungphum innghahna hi i han ennawn lawk teh ang. Mathematics hi proof thumal innghahna a ni. Entirnan, 1 + 1 = 2 a ni a, chu chu Proof innghahna dik chu a ni. Mahse Mathematics hian engkim hi a proof vek thei lo a, mahse ‘thei’ leh ‘thei lo’ tih danglamna tihchianna erawh a ni. Tichuan, Pathian hi a awm ngei a nih chuan Mathematics formula hmang hian a awm zia proof theih emaw tal tur a ni a. A theihloh a nih chuan, Mathematics ti MATHE tu ‘thei leh thei lo’ sawifiahna ah hian ‘Pathian chu a awm thei lo’ tihna a ni a; tin, proof theih anih avang pawhin ‘a awm thei’ tihna erawh ala nilo cheu.
Achhan bawk aw. Pathian chu Mathematics hmanga i fiah chuan‘engkim tithei' tih hi awmze nei lo a ni ang. 'Tawpchin nei lo' tih thumal hnaih ber chu Singularity hi a ni. Singularity kan sawi fo hi Mass leh Gavity tawpchin neilova insawr muk a ni a. 'Infinity' tihna a ni. Mathematics ah chuan Circle hi a ni mai a. Chu chu Pathian hian engtin nge a siam ang? Pathian chu Singularity zawk chu a ni, kan ti mai dawn em ni? Lo ni ta se, Big Bang, Thermodynamics Laws, Quantum Physics, Physics laws zawng zawng hi Pathian nature nena inkalh vek leh a bounce ve loh tih a ni bawk si Chuvangin hei hi chuan Mathematics leh Pathian hi a inhnerem lo tih a tichiang thawkhat.
Engpawh nise, Pathian hi mahni inhmangaihna atang a lo piang a ni a. Hlauhna hian a delhkilh nghet sauh bawk. Science khawvel ah hian finfiahna a awm lo a. Science lo pawhin finfiahna a awm lo bawk a. Finfiahna hrim hrim pawh chu a tan hian hman chi a ni lo. A inziakna Bible tak ngial pawh a ringtuten an inhrilhfiah siak luai luai a, a awm an rindanah lah nitin an hrilhfiah dan arawn dang ve zel bawk. Hei hian a tih chian chu, Pathian hi a awm lo!