Mihring nuna nei tawh phawt leh Laws of Nature inhnek rem zia hi a mak a ni. A tawk chiah(equilibrium)in alo awm tlat mai. Hriat sa fo ṭhin 'energy' pawh hi equilibrium state a a awm dawnin a parameter a inthlak danglam ṭhin. Entirna awlsam tak chu – Newton 3rd Law of motion hi a ni. Khuma mut thal ṭhuai mai hi eng vanga nuam êm êm nge a nih tih hi in ngaihtuah ve fo mai thei. Hei hi engdang vang ni lovin khum leh keimahni taksa kha equilibrium state a awmin zero energy a lo neih vang a ni. A dang leh pakhat chu vawt lo awm tur hian mihring taksa system leh a chhehvel te'n temperature in ang chiah(equilibrium) neih an duh vang a ni. Kan chhehvel kha a vawh zawk chuan taksa aṭangin lumna kha a chhuak a, a chhehvel temperature nên intluk an tum ta ṭhin. Chumi ven nan kawrchhah tak kan ha mai chauh zawk a ni. Kan natna vei tam tak pawh hi Vital force leh Inimical force imbalance vang a ni bawk. |
Reason leh Emotion pawh hi hetiang deuh hi a ni. Emotion hi huam zau thei tak a nia, heng- huatna, hlauhna, thinrimna, huatna, hmangaihna, hlimna, châkna leh a dang tam tak a awm ang. Hengte pawimawh zia chu mihring nunah lohtheihloh a awm an ni a. Chumi awmzia chu mi pangngaiah chuan reason leh emotion chu kal kawp a ni reng tur tihna a ni. Mental disorder tam zawk pawh hi reasoning aia emotion tuipuina aṭang an ni ber a. Tehna tlang inanglo mahse rilru lama mi vung tak chu emotion hmang nasa tih an nia, 'disorder' tih an ni. Mahse chu chu thuthlukna ber tur ala ni chuang lo; emotion hi a nihna tur ah tak chuan chakna ropui tak alo ni tawh ṭhin. Khawvela hla ropui leh ṭha – 'We are the world' pawh hi engvangin nge miin an duh a ṭha an tih em em kan tih chuan emotion hmanga mi khalh kawi thei a ni tlat a lawm!
Chuvang erawh chuan Emotion hi a mala dahsan chi a nilo a. Emotion hi amah a kal tir chi pawh a nilo a, kawng a bo thuai ṭhin. Chuvangin engpawh inbuk tawk tur atân Reason hi hmangin, thlitfimna atan hman fo tur a ni. A inbuk tawk kan tih hian Dr Lalchhuanawma Tochhawng ziak hawh ta ila, Bazar nuho ina a inbuk tawk an tih ang hi a nilo, Legal Metrology hovin a inbuk tawk an tih ang thlap tur hi a ni.



.jpeg)
No comments:
Post a Comment