Aw 'varparh,' 'zing lam fapa,' engtizia nge van ata i tlak tak chu le! Hnam tin titlâwmtu, engtizia nge lai sah thlaka i awm tak chu le! I rulruah chuan, 'Vanah ka chho vang a, Pathian arsite chung lamah khian ka lalthuphah ka chawi sâng ang; tin, inkhawmna tlâng, hmâr tawp reta awmah chuan, ka thu ang a: chhum aia sâng zawkahte khain ka chho vang a; Chungnungbera ang maiin ka awm ang, i tih thin vei nên khan. Nimahsela Seol-ah, klhuarkhurum tawp retahte chuan, hruai thlakin i awm dawn si. A hmu che apiangin an en ngun ang chia, 'He mi hi maw lei tikhura, ram tin tinghing a(Isaiah 14:12-16 KJV)
Pathian huan Edenah i cheng; Lunghlu tinreng i in bel a, Sardion, topaz lung leh diamond. Berul, Onuks, jaspi, sapphir, smarakdin, karbankul, A phûm nghehna a ziak mawina rangkachaka siamte Nangmah siam nîa buatsaih tawhte chu. Nang chu vengtu cherub hriak thih i ni; Pathian tlâng thianghlimah ka wmtîr chia, Meivam iang lung zingah i leng. I \ha famkim siama i awm ni ata, Nangmaha khawlohna a awm hmâ rêng zawng. I sumdawnna a pung tual tual, A tikhat che pawngnêkin, Sualah i lo tlu e, Pathian tlâng hnawmhnêa'n ka hnawl che, Vengtu cherubin a hnawt chhuak che, Meivam iang lung zing ata. I mawina vanga lo chapovin, I ropuinain i finna tikhawlovin, Leiah ka paih chia, Lalte hmâah mualah ka pho che-ennawmah.
(Ezekiel 28:13-17 KJV)
Isaia ziak hmasa lam ah chuan he chang hi Babulon Lal sawi nana hman a ni thin(Isaiah 14:4). Scholar thenkhat ngaihdanah chuan chiang takin he babulon lal hi satana emaw Lucifer lamna lam niloin, mihring satliah Babulon lal sawina mai a ni an ti a. Ezekiel 28:2 a mi pawh hi Tura lal sawina ah ngaih theih a ni bawk.
Mahse bible context meaning han hruat chian hian mihring satliah sawina a nih chuan mihring vana lawn an awm ngai lo tih chu hriat reng a ni a. Vana lawn thei lah an awm bawk hek lo a, van atanga paihthlak lah tumah mihring zingah an awm lo. A awmchhun chu Satana; chumi chu dan bawhchhepa, van a
Satana hi vantirhkoh zingah pawh cherubin niin Pathianin lei leh van a siam hmasak zawka van khatna leh van hnihna domain tura a siam kha a ni a. A chenna leh a domain ram chu solar system hi a ni( sam 8:8, 8:3) Tunah pawh hian he khawvel(earth) ah hian duhthalin a che mek zel a ni(matthai 4:1-11)
Gen 1:1 a lei leh van; ancient oringinal creation kha thlir kirin lei leh van(sam 8:3) inkar hi satana hian tha takin a enkawl tih a hriat em em a. A enkawl creatures inkarah pawh divine harmony hi ala awm tih a rin theih mai a. He universe-ah kher hi chuan Yhwh aia sang an awm leh tawh hauh lo a, Yhwh hian a siam chhan pawh universe hi authority turin a ni.
Satana chu leia Eden-ah a cheng a, lungmawi chitin reng 10 a thuam a ni a; Sardion, topaz lung leh diamond. Berul, Onuks, jaspi, sapphir, smarakdin, karbankul te hian Yhwh chuan mawi takin a chei a. Cherubin bikah chuan a mawi chungchungin a fing ber bawk a ni(Genesis 3:1. Ezekiel 28:17). Mihring chu nise Israel lal chuan lunghlu 12 kher -in an inthuam thin. A mawina leh finna chu a dai pelh ta hlauh a, a ringhlel a nih chu. A mawina chu duh tawkloin Yhwh an duhna chuan alo pianchhuak leh a;
'Vanah ka chho vang a, Pathian arsite chung lamah khian ka lalthuphah ka chawi sâng ang; tin, inkhawmna tlâng, hmâr tawp reta awmah chuan, ka thu ang a: chhum aia sâng zawkahte khain ka chho vang a; Chungnungbera ang maiin ka awm ang "
Theologian leh scholar tam tak hian helai changte hi an milh fulo fo thin. Satana hian a domain ram universe chu a duh tawk lo va, chu aia sangah chuan han lawnchhoh a van thumna han lawn a tum a ni. Van thumna hi a ram a ni ngai reng reng lo a, mahse a ramri pel rawk khawpa a tihtur leh chanpual a hnualsuat hi thil namai a ni lo...Yhwh Lalthutthleng a chuhpui pawh a nilo, a domain ram chu zauh a tum a, vanthumna hialah chuan a Lal thutthleng chu han sawn a, Yhwh ang mai a awm der der chu a chak a ni zawk.
He a thiltih avang hian helna lei leh van(van thumna tello)ah a chhuak a. Thilsiam zawng zawng zingah sual hmasa ber alo ni ta a ni. Pathianin Adama a siam hmadaih tawh atanga lo sual tawh a ni ber. Adama a chin hi biblical period-ah kum 6,000 ni ta se, geological period -ah chuan satana chu kum 500-600 million vel daih tawh a lo sual tan a ni tawh tihna a nih chu. Chuti a nih chuan gen 1:2 a "void..without form...darkness.." tih hi a dik hmel ta a nih chu. Chang 1 leh 2 inkarah hian kum tam tak alo tla tawh ang a, satana helna avanga lei leh van hremna leh tlenfaina chu chang 2 hma lamah hian alo awm tawh a nih a rinawm ta. Anih chuan Ice age pawh hi a thleng ngei ang tih rinloh ngam pawh a ni ta lo. Pathian hian helna avangin khawvel hi alo hrem ngei ang tih hi rinhlel rual a ni ta lo.
A ngaihnawm hle mai. I huatthu suhah Mizo ṭawng chuan "Satan" hi Setana ania aw ;)
ReplyDeleteNia..ka tisual palh a ni e..Setana vang vek a lawm LoL
ReplyDelete