He ṭawng mizoa kan lehlin dân hi thil pawimawh ngaihtuah ngai hmasa leh rilru sawrbing ngai hmasa ber niin ka hria. Ṭhenkhatin nasa zawkin he thil hi an kalpui lutuk a, hei pawh hi ngaihtuah chiah a ngai tak zet. Tin, piangtharna hian tawnghriatloh hi a nei ngei ngei emaw an ti fo bawk. Ngaihtuah chiana zir thuk a ngai kawp mai. He zir chianna pawh hian tu kohhran mah sawichhiat tumna leh dona a nei lo a ni tih min hriat sak dawn nia.
Engvanga ṭawnghriatloh tiin thupui khi ka dah mai loh tiin zawhna i nei nghal ang tiraw? Ṭawnghriatloh tih hi english lamah chuan 'unknown tongues' tih a ni a. Chu chu 1korinth 12:2, 4, 13, 14, 19 ah te hian chiang em emin KJV ah a hmuh theih a. Mahse hei hi a dik chiah em. Original Greek manuscript- ah 'unknown' lai hi a awm lo an tih thung a. Chuvangin tawnghriatloh tih pawh hi ka hmang ngam mai lova, tawngthar(new tongues) tiin dah ka han tum zeta 'thlauva ṭawng' tiin thupui pawh ka dah leh ta zawk a ni.
'Tongue' tih hi greek tawngah 'glossa' tih a ni a. Chu chu 'language' emaw 'speech' sawina a ni. Greek New Testament hian glossa hi vawi 50 aia tlem lo 'Lei(part of organ)' sawi nan a hmang ṭhin a(Juda 3:5). Vawikhat vel chu 'Thlarau thianghlim' sawi nan a hmang leh a(Tirhkohtethiltih 2:3). Ṭhenkhatah 'tehkhinna' angin a hmang bawk(Tirhkohtethiltih 2:26).
Heng bakah bible hian tongue hmanna dang a sawi zel a. "Tin, heng chhinchhiahnate hian ringtute chu a zui zel ang: Ka hmingin ramhuaite an hnawt chhuak ang a, tawng thartein an tawng ang a(Marka 16:17)”. He tah hian English lam chuan 'New tongue/Tawng thar' a ti a. Greek lamah ve thung chuan 'kainos', chu chu ṭawng hman ngai loh leh la zir thiamloh ṭawng hman hi a ni. Tirhkohtethiltih 2:4- ah ve thung chuan 'other tongue/tawng dang' tiin, Greek 'heteros' tih a ni a, chu chu ṭawng tluang pangngai/hman ṭhan nilo, ṭawng hran daih sawina a ni bawk.
He'ng ṭawng(tongue) hi hnam hrang hrang khan thlaraua an lo khah takah khan mahni ṭawng ang ṭheuhin an lo hre ta a. Ram hla tak tak ami te nen Pathian thlarau chuan an leite a kang ral a, Babel phuarna(ṭawng hran hmann) ata ala kiang a, an ṭawng hman chu an ṭawng ang thlapin an lo hre ta vek mai a ni. Hei hi a mak em em a(Tirhkohtethiltih 2:9-11). An ṭawng(tongue) hman reng reng chu hnamtin zinga tawng engemaw tak a ni zawk zel tihna a ni bawk(Thupuan 5:9, 7:9, 10:11, 11:9, 13:7 adt).
Tawnghriatloh ve thung hi chu inhnialna ti tam tu ber a ni. Bible commentarist pṭhenkhat hian Greek ah chuan 'alo emaw lalia' tiin an letling ṭhin a. Mahse ṭawng hriat hi hrilhfiah hran a ṭulna a awm lo. Midang hriatfiah theih si loh hi ṭawnghriat theih(universal tongue) a ni thei ngai dawn lo hrim hrim bawk. Chuvangin tawnghriatloh hi chu a awm a ni tih a pawmawm tak zet.
Ṭawngdanga ṭawng(other tongue) hi chu thlarau thilpek a ni a( 1 Korinth 12:28-30 ). He gifts(thilpek) hi Dispensation ah chuan Order aiin a hmasa daih zawk a; 'Divinity of Human' mihringin a hlauh tawh, mihringin a neih leh ang pawn a ngaih theih. Chu chu mihring nih dan tur zawk tak pawh a ni.
Mahse thilpek hi tuman an dawng vek kher lo(1 Korinth 12:30); a ṭhena zarin a hrang hrangin an dawng a(1 Korinth 12). Chu pawh chu mihring thawhchhuah ni lovin chunglam atanga lokal zawk a la ni cheu mai(1 korinth 12:4-11).
Anih leh tawnghriatloha ṭawng chu chatuan thil a ni em le. Nilo, tih ban a la ni dawn tih Bible ah ngei a lang(1 Korinth 13:8). A pawimawhna erawh puitlingin Pathian thû a hriatfiah a sawi nan leh Pathian nena an inkar an sawina a ni. Midang tana tangkaina a awm em em lova, mahni leh Pathian inkar anih avangin tihluihnaa in tawng tir tur pawh a ni lo(1 Korinth 14:4).
A tawp berah chuan tawnghriatloh hi a pawimawh em em a. Thlarau thilpek, mahni lama Pathian thu ropui ṭhan lenna a ni. Chuvang erawh chuan extreme luat hi sual a nihna lai a awm thei a, fimkur a ngai hle. A dikloh theih dan pakhatna ah chuan mahnia tihluihna in a tawng theih a, a pahnihna ah chuan midang vangin a theih bawk a. A pathumna ah chuan Setana vangin a ṭawng theih bawk. Fimkhur tak leh Pathian rawn chung lo chuan tawngdang nazawng hi rin tur a nilo bawk.
No comments:
Post a Comment