Hmasang atang tawh a Red Indian hoten leilung zah leh duat taka anlo enkawlna te kha environmental act hre silo ah chuan an deduction kha alo va ril teh lul em! Pi leh pu te ruang zalhna, an thlahte zel thlenga chenna inrochun chhawn a ni tih an hrechiang em em a; tui luang ri her her te chu an thlah tute nui ri ah an ngai a, rannung leh ramsa te nen chuan chhulkhat kualah inngaiin he leilung hi chhungpuinu ang maiin an ngai a ni. Hmasang atang tawh rengin he leilung hi mihringte tana Pathian duan a ni a. Boruak thaw heuh heuh te, hnim hnah ten ruah leh boruak ring chunga mihring nun an tih hlim zia te hi mihring nun hlutna hre fo thin mah ila an nun hi a awh awm zawk em em lawi si thin a nih hi.
Evolutionist ngaihdan atang chuan he leilung hi atom hlawm atang a lo insiam tih a ni mai a. Dynamic system leh gravitational force hmangin leilung awmdan hi alo awm ta mai a ni an ti thin. Nunna awm hmasa ber hian oxygen aiin hydrogen a ring thin a, chu nunna awm hmasa ber hming chu Cyanobacteria tih a ni thin a ni. Hemi insiam chhung ringawt atan pawh hian kum nuai vel chu a ngai a ni an ti. Bible ve thung hi chuan ni khat niin Pathianin lei leh van a siam a, mahse chang 2-na ah “a chhia a” a ti leh daih a. Gen 1: 1 leh 2 inkarah hian Gap zau tak mai a awm a, chu chu Evolutionist tena khawvel insiam nana kum nuai a tla an tih kha he gap ah hian a awm zawk tur a ni. Tin, khawvel insiam vanga chang 2-na in “a chhia” leh “a ruak” tih tawngkam hi hmang a nilo a. Lei leh van chu tha takin Pathianin a siam fel diam a(Gen 1:1). Mahse Gap ah hian kum nuai chhung chu hremna nasa tak alo awm a, chu chu “a chhia” leh “a ruak” tih Gen1:2 pawh hian a rawn hmanchhan zawk chu a ni.
Tin, Pathian hian “eng(light)” hi ni hnih niin a awm tir a. Ni thum niin van kumkulh, lei leh van a then a. Ni thum ni in khawmual leh tuifinriat a then a. Ni li niin arsi te, ni te , thla te leh zan entu arsi te chu a siam a ni. Heng atang hian Pathianin eng awm turin Ni hi a mamawh lo reng reng a. Hetih hunlai hian lei leh van thenhrang tu chu van boruak zau tak chu MSB chuan “Vankumkulh” tiin a let a. Hebrai ho deduction ah chuan van hi thil sakhat emaw inchung kumkulh ang a ni an ti a. Ruah te pawh hi van kumkulh atanga lo kal thla thin tih Davida hian a sawi nghe nghe a ni(sam 78:23), Chu chuan van chunglama tui awm chu a veng a ni an ti thin bawk a. Chu chu Nova hun laia tuilet ah khan van boruak chunga tui awm chu sahbuak alo ni ta a ni!
Pathianin van a siam lai hian van chi thum a siam a nih hmel a; pakhatna chu sava te lenna emaw kohhran chenna(Jer 4:25;Matthew 6:26; Sam 8:8 ) te pawh a tih theih zel a. Van hnihna chu solar system ti ila a huam tlem lutuk lo ang chu maw(Isaia 13:10; sam 8:3). Juda rinna atang leh theologian pawmdan atang chuan van hnihna hi Setana leh thlarau sual thu neitu te chenna a ni tih a ni a. Vanram fang inti hoten “vanram ka fang” an tih hi vanram khi niloin he van hnihna zawk hi a nih hmel a. Isua ngeiin, “Vanah tumah an lawn ngailo, van atanga lo chhuk chauh lo chu; mihring fapa, vana awm hi” ati a ni(John 3:13). Isua’n he van a sawi hi van thumna a nih hmel a, Paula chuan Isua ngei hi van thumna ah lak chhohin a awm a ti a ni(2Korinth 12:2; Nehemiah 9:6; Luke 2:14; Hebrews 8:1; 9:24). Tin, Pathianin khawmual a siam chungchangah te pawh hian; Lei chung chu nikhat 1 ni thleng khan tuiin a khuh vek a, Pathian chuan tui chu hmunkhat a awmkhawm turin a ti a, chung tui chu “tuifinriat(oceans)” tih a ni a. Tuiin a khuhloh leilung chu “khawmual” tih alo ni ta a ni.
He khawvel kal dan systematic tak zirna hi ngaihtuah chuan a dik tak zawk hi kum rei vaklo atang a hriat chhuah choh a ni. Mihring hriatna hi chu a diklo ber zar zar zel a, chu chu mihring rilru chawisan tumna setana counterfeit tho a ni.Geocentric theory ah chuan kan awmna lei hi solar systemah a centre a ni an ti a. Chu chuan human conscience leh mind a control nghet tlat tawh a. Mihring ngaihdan reng reng hi world wide-in geoecentric a tih theih awm e. Mahse kum 1543 atang erawh kha chuan Geocentirc hi hnawl alo ni tan ta a, Helocentric theory- lei hi a centre ah a awmlo tih hi a ni. He topic pawh hi spiritual warefare a ni tih hi zir tham a tling tak zet a. Topic dang atan dah rih ang. He topic atana pawimawh zawk ta chu kan lei hi centre a ni lo, solar system thunun tu kan nilo tih hi a ni.
Continental drift hi hrelo an awm ka ringlo, mahse hrethiam tak erawh an van a rinawm thung. He continental drift hi Pathian thilsiam a nih a rinawm loh tlat thung a. Genesis ziakah chuan Pathianin Adama chatuan thuthlun pui chu leilung luahkhah kha a ni. Hei hi Pathian thiltum a nih chuan Continental drift nen chuan inhmehlo hulhual tak a ni daih thung a ni. Continental drift chu enge? Continental drift theory ah chuan he leia khawmual te hi a tir chuan khawmual pakhatah an inzawm khawm vek a. Zawi zawiin leilung hnuaia lirnghing tenau chuan a sawi hrang zel a, kum maktaduai alo liam meuh chuan tuna khawmualpui pasarih hi alo chhuak ta a ni tih rinna hi a ni. Bible atang erawh chuan hremna a ni pah zawk a. A tira Pathian thilsiam a nilo a. Adama hnena agreement nen endun phei chuan luahkhah rualloh tuifinriat thuk leh rapthlak pui pui an tam tawh em em a. Hei hian a tirte a Pathian thilsiam a nilo tih a tilang bawk, hremna leh anchhia a ni mah mah zawk tawh a ni(Gen 1:1).
Ram hrang hrang leilung hmel hmang hi chik peih tan chuan a inanlohna hi tam tak sawi tur a awm bawk a nia. Mizoram ngei pawh kolkata phaizawl te lakah chuan tlang ram tluk a ni a. Keini ram lakah chuan Kasmir ram te pawh chu a let daihin tlang ram leh chhawng a ni. Champhai khawlum tuar har kan ti em em a. Baga khawlum a nasa zawk kan ti. South Indian ho tan chuan engmah tham a ni leh lawi bawk silo a. Kasmir ram te tan chuan Aizawl chu a tawk vel leh fu mai thei bawk. Mahse hetia khaihkhawm kual duah a, khawthlang ram leilung, sik leh sa te nen lama suangtuah a, chhut neuh neuh hian Pathianin a tir a “Lei leh Van”a tih kha a nih a rinawm em? Adama hnena “I luahkhat tur a ni” a tih leilung kha a ni ang em? Luahkhat tur a ni tia agreement a sign pui pawh hi nunna nei zawng zawng niloin mihring Adama a ni. Lei pumpui zau zawng hi sqkm 510, 066, 100 tih a ni a. Lehkhabu thenkhat ah chuan hei ai pawh hian a tam mai thei bawk. Hetah hian hmun thuma thena hmun khat hi TUI a ni a. Tui chu mihring luakhah rual a nilo kan tih tawh kha.
Mizoram khawlum lai ber hi 23C vel a ni a, Sahara desert erawh chu a lumloh lai berin 49C a ni ve leh daih thung. Hei hi Pathianin a tir tea leilung a siam kha a nilo leh cheu a. Adama hnena a tiam ram pawh kha ani pha tawh chiah lo a ni. Engvang nge tih dawn chuan hetiang ram lum leh ro lutukah hian nunna hi a awm theihlohna chance a tam zawk tlat a. Nunna chance a tlem miau chuan luahkhah theih rual a ni hlei nem mawle! Nunna atana nunna nei ten an mamawh em em tui pawh hi tlem tham tak mai a awm a, chu chu Oases an ti. Thlaler ramro tih avanga a ro ngawih ngawih dan pawh hi alo dang ve zel a; thenkhatah chuan -88C velin a vawt ro huam huam mai a. Thenkhatah ve thung chuan awmna tlakloh hialin a sa ro ve huam huam mai thung a ni. Ngaihtuah ngailai zawk tak erawh chu Pathianin a tir tea a siam leilung kha a nilo tih leh bawk hi a ni.
Sik leh sa(climate) pawh hi Pathian tumpuiloh leilung tuamtu a tih thei leh bawk a ni. Hetiang em em a sik leh sa danglamna khawvel hi hmunkhat, ramkhat, khawkhat atanga rawn sei lian Adama thlah te khan hetiang sik leh sa do theihnaadaptation hi an neih a rinawmloh em em chu. A tirte atanga Pathian siam pawh lo ni se Adama thlah atang te hian a buaichuar zo leh vek thung si a ni.
Tihian khawihkhawmna siam dawn teh ang. Pathian chatuan thiltum leh tumpui ram kha tuna leilung hi a ni hauh lo tih hi a ni. Gen 1:1 ah chuan Pathianin a duh thalin “lei leh van” a siam a. Mahse Setana leh a hote helna avangin Setana chenna lei leh van(van hnihna) chu tihchhiat vek a ni a. Tichuan Adama te chenna turin leilung chu dinthar leh a ni ta a. Chu chu Vantirhkoh sual te leh mihring inkara “sex” nasat luat avangin Pathianin “tui” hmangin leilung chu a tichhe leh vek a. Tichuan tuna kan leilung hi alo awm ta a ni. Pathian erawh chuan “lei chu an ro chun dawn si a” ala ti fan a. Sualna nasa leh pung zel ngaihtuah hian Pathianin a vawi thumna atan lei hi a tihchhiat vek leh a ngai tih Johana a hril a. Chumi hnu ah sual awm tawh ngai reng renglohna hmun “lei thar” chu lo chhuak tur a ni.
Evolutionist ten leilun leh solar system, universe hi lo awm ve tawp mai a ni a, accidental motion a ni an ti fo thin. Universal issues hrechiang tan erawh he ngaihdan hi chu pawm rual a nilo. Lehkhabu hi a awm chuan tuin emaw a ziak tihna a ni a. Press hian amah ngawtin lehkhabu a ziak theilo hrim hrim a ni. Thingkung hi amah a lo awm tawp a nilo bawk a, thingkung chi atanga lo awm mai zawk a ni a. Chupawh chu kungdang atang alo awm zel a ni. Atom hi pheldarh vek pawh ni ila amahin a inhlawm leh reng reng lo, a awm tawp a ni zawk a. Chu chu Atom tih leh mai a ni. Nunna pawh hi amahin alo awm tawp lo a, siamtu leh dintu a nei tih hi a dik leh vek mai a ni. Mahse he topic hian a tum tak erawh chu lei leh van siam chungchang a ni thung . Hei hi creation story ngaihnawm leh bengverh tak lo ni rawh se. Amen!
No comments:
Post a Comment