Wednesday, 18 July 2012

Buh lem leh Buh tak


Kum zabi li na atanga kristian te tih duh dahna lian tak mai kha hmuh hmaih rual a nihloh zia chu tupawn kan hriat ka ring. Rapthlak tak leh maksak tak taka thah leh halral te an ni a. An thahloh pawh hremna na tawp an siam ta mai thin a nih kha. Kha martarna lo zik chhuah dan hriat awlsam ber chu Catholic dan duhlohna protest vang kha a ni a. Catholic dan leh dun chu sawrkar thuchhuak ang hrim a lek kawh a, politics leh sakhuana thenfel a nih hma, sakhuana chu engkim maia lekkawh hun lai kha a ni.
Mahse kha martarna vuak vung lo chhuah tak tak hma, kum zabi 1 na lam daih kha ngaihtuah let ang; kha khan an martarna hi a dik chiah em tih a pholang mai dawn a ni. Mi tam takin khang martarna kha chawimawina ropui elhtiangah kan ngai a, kan chawimawi a, kan fak a, an hnung zui ve kha kan duh a nih ber kha maw. Tih tak em ah chuan khatiang martarna phenah khan mahni nunna pawh pawisa lo Islamic thihchilh pawl pawh an awm a lawm le. An thihna, an martarna kha an sujective vision atang chuan a ropui teh a nia. Chuvang chuan heng tuarna zawng zawng pawh hian passive leh active a nei dawn tihna a nih chu.
Miten urhsun taka Pathian hming an tanna avanga an tuarna sawi nep lam a ni lo. A kaihza inphumru kiau hi man loh chuan Setana tana tuarna, thih thlamuanna- setana atanga chhuak hi a awm ve thei tihna lam a ni zawk. Isua ngeiin buh lem leh buh tak an awm thu a sawi hi pawm harsa tak, mahse dik si a ni. He buh lem leh tak theory hi practical pawn a dik tih chu hai ruallohin a tehkhinna “buh” ngei hian a tilang a ni.
Mipakhat chuan lo ah buh a theh a, a buh chu NLUP atanga a dawn a nih avangin buh tha chi, phailam atanga an lakluh ngat, Maharastra buh nge, Andrapradesh buh pawh  hriatloh, mahse buh tha em em chu  a ram tha takah chuan a theh ta a.  Mahse zan a mut hlanin mi pakhat chuan Bangladesh buh chhe chi ngei mai chu buh tha ho zing ah chuan alo theh  ve a nih chu. Buh an lo lian a, a vui alo hun chuan huan enkawltu chuan buh lem chu a hre nghal mai. A pu hnenah hrialin a pu chuan, “buh lem leh buh tak chu to za rawh se, buh seng a hunah buh lem chu tawnkhawmin hal tur a ni” tiin a sawi a ni. Matt 13:24-30 ah pawh he thu hi ziak a ni. A pawimawh lai ber chu BUH TAK a awm chuan BUH LEM a awm dawn tihna a ni.
Mizo bible hian BUH LEM tiin a let mai a, English lamah chuan “hlo har chi khat”emaw “hnim” tih a ni a. Engpawh chu nise buh tha zinga heng thil lo va theh  hi buh thanthat theihloh nana a dipdaltu a ang riau a. Mahse chhiar thlak zelin,“buh lem(hnim/hlo har) in lak khawm zawngin buh chu in pawt tel hlauh dah ang e” tih warning a awm a nih kha. Buh tak pawh tel mai theih buh lem a awm a nih chuan buh tak chu a ang thawkhat viau ang tih a rin theih a ni. A ang viau ang pawh a ni lo, a ang a ni!
He buh hi ringtu chu a ni Isuan a ti. Ringtu zingah hian ringtu der an awm dawn tihna a nih chu! Buh tak ang chiahin  theh ve a ni a, a thang ve a, a vui ve bawk a. Awle, a vui chiah chuan buh lem chu hriat hran alo ni ta a, mahse buhlem chu lakkhawm phal ala ni chuang lo. A chhan chu tlem te chauha buh tak anlohna a nei a. Chu chu mithiam bik leh biologist tan lo chuan thliar a har khawp ang. Tiang chiah hian ringtu der chu ringtu tak zingah Setana chuan a theh ve a, ringtu tak ang chiahin a to a, a thang ve a, thlarau a khatin a awm ve ngei ang tih pawh a rin theih mai a. Kohhranah pawh nihna sang tak a chel ang a, nasa takin a thawk bawk a, inpumpek mi a ni  dawn tihna  a nih chu.
Ringtu an andan hi sawi hian a siak lo; Setana counterfeit a nih miau avangin. Tha phen ah tha tep, tha tep phenah tha tur a inzirtir tih te hi a theory chu a ni. Heilo pawh hi ala tam mai. Mahse he ringtu dik anna hi a ril em avangin a chet zia, a nun zia, a DNA lam thlengin chawhchhuah a har em em a. Lo neitu tak ngial pawn a hmuhhmai fo thei ani tih lo neitupa hian a warning a nih kha. Buh lemin buh tak a anna hi heti hian sawi ta ila; Sanhedrin ten Isua an tihduhdah laia mipui ten  Isua aia an rinzawk ang vel kha a ni.
Awle, emotion leh action atang te, thlarau thilpek atang te chuan thliar hran har tak a ni. Mahse Isua hian engtin nge a tih kha, “an rah ah inhria ang” a ti mai a nih kha. Buh chu buhlem laka huan vengtupa in a hriat hranna tlanglawn ber chu alo vui hun khan a ni a. Mahse lakkhawm dawn chuan danglamna nasa tak a nei chuang lo. Ringtu der pawh a rah ah hriat theih ni mahse thui tak hriat theih a ni chuang hauh  lo a. Setana hian miracle a ti ve thei tlat!!!
John 16 ah chuan, “Tihlungnihloha in awmlohna turin heng hi inhnena ka sawi tawh hi; inkhawmna in ah te an hnawntir an che u a; ani, tupawh a tihlum tur che u apiangin Pathian chungah thil tha ti niin a inhria ang; chutiang hun chu a thleng dawn..”  tih ziak a ni.
Isua hian a zirtirte kha warning a pe lawk a, ringtu nia inchhal ve thoin an tihduhdah tur thu a hril lawk a. Khami avang khan helna, lungawilohna an nei mai ang tih kha a hlau em em a, a hril lawk diam a nih kha. Mak deuh mai chu ringtu dik tak hrema, diriamtu tur hi ringtu tho a ni dawn tih hi a ni! A diriamtu chuan Pathian tan thil tha ti ah ala inngai zui fo ta zel bawk dawn a ni! A chapo zawk dawn ala tizui zel a!! Hei hian a tih chian em em chu ringtu tak hnawl a, diriamtu tur chu ringtu; a dera Pathian thu khel thin hote an ni. Tin, Pathian thu vekin rinna dik anla hnar(reject) emaw an la diriam zui bawk dawn a  tihna a ni.
He bible thu hi chang dang nena hmeh rem a, kaihkawi vak lam a nilo. Big picture hian a lang fiah em em zawk a ni. Tihian aw, tunge ringtu tam ber, tunge diriam hlawh hnem ber tih te mai hi a ni. Kum zabi 1-na laia pawl lian ber chu Sanhedrin kha an ni. An tihduhdah chu Isua chanchin sawi tute kha an ni. Kum zabi 2-11 na thleng khan ringtute tihduhdahna nasa tak  alo lian a. Ringtu pawh anla tang rual hle a bawk a ni. Kum zabi 12-15 thlengin roman catholic leh protestant inbeihna alo chhuak a. Ringtu ro ro a tuar nasa zawk leh thah tam zawk chu protestant an ni tlat. Kum zabi 18-na thleng pawh khan roman catholic leh protestant chung chang ala reh tak tak theilo a ni ber a, mahse a vaihlenhlo chu a reh tawh. Kum zabi 2o alo chhuak ta ale, mak tak maiin Lalpa thlarau aloin lar thar leh ta. Rindanin kumzabi 1-na lai a zirtirte hunlai ang vel kha a ni a tih theih. Khawthlang ram thlarau  chaklohna nasa tak maiin a tuam mek laiin revival ropui tak alo chhuak ta a ni.
Chutichuan charismatic movement leh penticostal movement alo chhuak ta a. Penticostal movement hi a chhuak hnasa  zawk a. Theologian tam takin sawiselin an diriam nasa em em a, kohhran dan pawn  hial a hnawh chhuah an nih nghe nghe kha. Mahse ram lak an nei tam em em lawi si. Charismatic movement alo chhuak ve leh a; sap ram hmuntin maiin zirtirna diklo, ramhuai thiltih a ni tiin an puh ta chiam  chiam mai a. Chu movement pawmtu te erawh chuan ram lak an thulh chuang lo. Ringtu zingah ringtu tho indodalna hi Pathian a tanga chhuak a ni ngailo a, Buh thehtu theh a nilo a, zan lama buh vengtu hriatloh hlana lo theh ve tu buh zawk  ni.
Khawvel puma khristian inti zingah hian a der an awm dawn tihna buh chi tehkhin thu atang hian kan hre ta a. A der chu a chungnung zel dawn bawk tihna a ni. He topic hi hmuh hmaihloh a tha. Thenkhat ngaihdana huapzo kohhran, a tam lam kohhran, pawm nuam kohhran um dual dual ringawt hi a ni lo. Bible hian pre-plan  alo siam fel diam tawh a, ringtu dik tak sawisa a, ti duhdahtu hi ringtu ve tho a ni dawn a ni tih hi a ni. Ram hrang hrangah ringlo miten ringtu an tihduhdah thawm hriat a ni a, Setana hi chuan sakhaw diklo(non- kristian) hi chu a hmang tha peih tawh vak tawh lo, he spiritual warfare hi chu a dang  daih a ni.  Kristianna ah hian hlawm lian zet pahnih a awm dawn a, chu chu ringtu der leh ringtu tak tak. An pahnih hian an inbei reng ang a, thlarau lam mai nilo, tisa lam thlengin inbeihna a awm dawn a ni.
Protestant martar tam tak te sulhnu chhui let hian an protest ho kha theologian tam takin a dik tih an hmuchhuak tawh a, sawi thui a ngailo. Catholic inrelbawl dan chu sawi lo ila, hei chu protest diam tawh, ram hlui a ni. Protestant hi world view ah chuan Catholic aiin rintlak chu ala ni pah zel bawk a, chuvangin  protestant kohhran bikah thlur bing lawk teh ang.  Charismatic leh penticostal movement pawm leh pawmlo bik ah chhui lut  ta ila, a pawmlo tu hi an tam zawk tlat a ni! Khawthlang ram tam tak pawh hian khang movement do dal a diriamna nasa tak an chhakchhuak a, Pathian do dalna, ramhuai lam thil tiin puh leh dem an ni. He movement hi a dik vek tihna lam a ni lo, mahse he movement hi dik taka kalpui tu ngei pawh diriam leh hnawl an ni tho tho tihna lam hi a ni.
Theologian thenkhat ten he movement-hi  passive writing, hypnotism, mesmerism, yoga, meditation, transcendency, astral projection, psychic power, shoalin Kung Fu, black magik, higher buddhism leh lower buddhism te nen huangkhatah an dah khawm a. Setana mind set atana hun tha tawpah he movement hi an ngai a, “Pathian pawi sawina” ah an ngai tlat a ni!  Tumkhat chu pa pakhat, miril leh bible chhui lama ka ngaihsan tawp nen hian charismatic leh penticostal movement kan sawi dun a, ani chuan, “azuza park revival(1906), toronto blessing(1994), whooping , laughter, miracle, signs & wonders tluk a kristianna a scam(laktlakloh) turu hi a awm hleinem mawle” a tisam et mai. Engvang nge a chhan ka zawh chuan, “20th Century a western revival khu ka dahsang lemlo khawp mai bawk, financial scam a tam lulai em mai. Benny Hinn a unaupa khan suma duh hem hem em mai. Kathryn Kuhlman te lah Negromancy an buaipui thul, Benny Hinn lah in Kuhlman -i thlarau in a possess ang in a sawi thul. Hahthlak tak in a hahthlak. Bible an kalh nasat zia chu turu tak a ni. Financial prosperity bak an khel lo e” tih hi a ni.
Pathian thu erawh chuan, “ni hnu hnugah chuan ka thlarau mitin chungah ka lei ang” a ti mai a. John 16 ah chuan,” Tihlungnihloha in awmlohna turin heng hi inhnena ka sawi tawh hi; inkhawmna in ah te an hnawntir an che u a; ani, tupawh a tihlum tur che u apiangin Pathian chungah thil tha ti niin a inhria ang; chutiang hun chu a thleng dawn..” tiin a sawi leh a ni. Non-charismatic mai nilo, Cessessionist tena thlarau piantharna ken tel leh thlarau thilpek an hnual suat tawp hi chu bible piahlam zel dinna thu mai a nih a rinawm zawk tlat thung si a ni. An counter na lah chu financial lam ringawt thlur bing a, moral character hlir chai an tum hian mahni mita hmawlhte awm hmulo a midang mita hmawlhte awm sawi thin mi an nih a rinawm. Tawnghriatloh a greek leh hebrai ah a awmlo an ti a, grammer nen an chai hut hut a. Miracles, luanghter te hi african witchcraft atanga lo kal a ni a, ramhuai biakna a ni an ti a. Medical leh science lam atang paihthlak tumin do rawn luih luih an ni bawk! Mizoram ngei ah pawh taksa chetna hi ramhuai zawlna, ramhuai paiah puh leh diriam anlo nih thin tawh kha. Dik tak chuan charismatic leh penticostal movement-in khawvel khristian a rawn kai harh leh hi ropui tak zawk a sin! Heng thlarau thilpek te lek phei chu a tawp tur hian a rinawmloh a, a then chu tih tawpin  a awm dawn chiang a, a then chu tihban an ni ngai dawn reng renglo a ni! Paula chuan “Hmangaihna hi engtikah mah a reh lo vang; amaherawhchu thu hrilhnate hi awm mah sela tihban a la ni ang a, tawng hriat lohte hi awm mah sela a la bang ang a..” a ti a, amah vekin  “Pathian chuan hlauhna thlarau min pe silova, thiltihtheihna te, hmangaihna te, rilru fel tak neihna thlarau te min pe zawk a ni” a ti mai a ni.
Charismatic movement hi a dik vek tihna lam a ni lo a, penticostal movement pawh a dik vek tihna a nilo bawk. He movement-in a ken tel thlarau thilpek hi ala tawplo a nih pawn a lawmawm hlei hlei a, a tawp tawh tih erawh pawm har tak a ni thung lawi si. He thlarau thilpek tawp hun tur hi bible hian a sawi reng reng lo a, a ang ber chu “a famkim lo thlen hun chuan” tih mai kha a ni. A famkimna chu enge? Apostol-te thihrem zawh chiah kha em ni? Engmah hriat a ni lo. Lal Isua lo kalna hi a famkimna zawk chu a ni, “tawnghriatloh chu ringtute tan a nilo a, ringlo mite tan chhinchhiahna a ni” tih hian ala famkim loh zia a tilang mai zawk a ni.
John 16 han chhiar phei hi chuan charismatic leh penticos movement duhlohna leh diriamna tawngtu te hi ringtu diklo ten an tihduhdah a, an thah tur buh tak te kha an nih mai hmel zawk a. Mithiam leh intiril, “chumi tawngah chuan a awmlo”, “chutiang tur chu a nilo” ti a buai reng, Pathian tana thil tha tak ti a inhre si, thlarau bo aia thlarau thil dodal tu te hi Isuan a dem buh lem te kha an ni zawk thei bawk a ni!

No comments:

Post a Comment

RAMHUAI LEH KEINI

Tunlai kan ngaihdan tam taka natna tam tak hi ramhuai ho tih a nih dan lam te inzirtirlo a Pathian tih ah kan puh thla ngawt zel hi chu pawi...