Thuthlunghlui
ah hian wine/zu/uain hi chi kua lai mai sawi rik a ni a. Chung te zinga panga
chu han en hmasa phawt the ang:
1. yayin- Wine lar ber ti ila bible ah chuan sawi rik tam ber a ni. Vawi
143 zet a ri a ni. Alo lan hmasak berna chu Nova ah khan a ni. Nova ruih kha
yayin hi a ni(Gen 9:21). Wine pakhat mi lungngaite hnena pek thin pawh kha
yayin tho hi a ni(Thuf 31:6). Ruih theih anih avangin inchin tawk hriat a
ngai(Isa 28:1. Gen 19:32. 1sam 25:37. 2Sam 13:28). Lal Samuela rui lo tura an
tih zu kha yayin hi a ni a, dan theihnghilh tir tu a ni(Thuf 31:5). Nuihza bura
siamtu thin zu kha yayin hi a ni bawk(Thuf 20:1).
2.tirosh- Septugiant ah ve thung chuan “oikos” tih a ni
ve thung. Tirosh chu hebrai tawngah “sawr chhuak” tihna –
yarash atanga lo kal a ni. Chuvangin grape tui sawr chhuah hlim, ruih theih a
nih hma a nih hmel a ni. Authorised version leh Revised version chuan “uain
thar” tiin an leh leh kherna pawh hi a sual tamin a lang lo. Revised standard
version chuan hmun 34 zetah “uain” tiin a dah a, hmun 4-ah
chuan “uain thar” a ti ve tho bawk(Hosea 4:11.9:2). Talmud- ah
ve thung chuan “tirosh” hian fak a kailo hle mai a; “engvangin
nge ‘tirosh’ an vuah? A in thin te chuan an retheih phah thin a vangin(Talmud:
Joma 76:2)” a ti kher a ni. Talmud lamdan atang hi chuan “retheina” tihna
a nih hmel a, chuvangin “tirosh” hi chu a that vak a rinawmloh
ani taksa tan.
3.shekar- OT- ah chuan vawi 23 lai mai lamrik a ni. English bible chuan“strong
drink” tiin a let a. Mizo bible chuan “zu/zupui/rakzu” tiin
a let thung a ni(Thuf 31:6; Deu 14:26; Isa 24:9). Hebrai tawngah zu rui sawina
chu “shakar” hi a ni a. Chuta tang chuan “shekar” pawh
hi lo piang a nih a rinawm a. Ruih theih zia a ni tih a hming atang pawh hian a
rinawm bawk a ni.
4.khemer- OT ah hian vawi 2 chauh a ri a ni. Deu 2:14 ah chuan “grapes
thisen uain” ti a lehlin a ni a. “Thisen” entirna
grapes pawh a tihtheih awm e. Isaiah 27:2-ah pawh hman a ni a. Mahse mizo bible
hian uain ang zawngin a letlo thung. Aramaik tawngin vawi 6 lai mai a ri
bawk a(Ezra 6:9; 7:22; Dan 5:1). Belsazara ruihpui chiam pawh kha “khemer” hi
a ni(Ezr 6:9). A ruih theih a ni he zu pawh hi.
5.
khomez- Mizo bible ah chuan “uain
thur” tih a ni. Nazaret mi tan in thiang a ni lo(Num 6:3). Chuvangin
Isua pawh khan kros lera an khai kan laia sipai pakhatin pek a tum pawha a in
duhloh chhan kha a ni(Mat 27:34; mak 15:36)
Thuthlungthar
ah ve thung chuan chi 3 sawi rik a ni a. Chungte chu hei hi an ni-
1.
sikera- Luka 1:15 a “uain leh zu
reng reng a in tur a nilo” tiha “zu” hi sikera chu a ni.
2.
gleukos- Penticos day a “uain
thar an rui a niang” an tiha “uain thar” kha a ni(Tirh 2:13).
3. oinos- NT ah hian vawi 28 lam rik a ni. OT lama yayin nen khan
angkhata ngaih a ni a. Kanaan khua a Isua’n wine a tihpun pawh kha oinos hi a
ni(Joh 2:3).
ISUA’N A
THIH DAWN ZANA WINE A SEM HI A RUIH THEIH EM?
Isua
hian bible ah hian vawi 1 chu chiang em emin zu a in thin tih a lang a; mi ho
chuan “uain ruih hmang” an ti a ni((mat 11:19). He a wine in thin hi Kanaan
khua a wine a tihpun ang kha a nih a rinawm hle a. Kha wine kha hebrai ah chuan
“oinos” tih a ni a. OT lama yayin nen khan a inang ti ila a sual hmel loh. Kha
wine kha Nova ngei pawn ruih chhiat pui nan alo hmang tawh a, in tam luat
chuan “thil theihnghilna” leh “luakna” thlentu
a ni tiin salomona chuan a sawi(Thuf 31:5; Isaiah 28:7).
Mahse
Isua’n hemi zana a sem ve thung wine erawh hi chu “thisen” aiawh
tihna a ni. OT hian “thisen” aiawh wine an hman thin awmchhun chu “khemer” hi
a ni. Chu chu Belsazara pawn alo ruih pui chiam tawh kha a ni nghe nghe(Ezr
6:9).
Hemi
zana Isua sem wine hi ruih pui theih ngei a ni tih a rinawm em em ta a. Dik
takah chuan Juda ho nun ah hian wine hi a bet nghet em em zawk a. Mahse rui
buai khawpin an in ngai lo a. Zan riah kilna ah an telh fo a. Ruih pui khawp a
in chu mi insumtheilo tiin an ngai nep em em thin a ni.
No comments:
Post a Comment