Wednesday, 11 April 2012

Gehennah a kang tur hi "living soul" nge "spirit"?



Eden huan a  Adama te nupa te bawhchhiatna  avang khan  mihring te zingah sualna alo lut ta a! Bible a rorel hmawrbawkna pawimawh tak chu  hremna leh nunna hi a ni. Hremna bik  chu hremhmun tih a ni a. Hremna chu sual avanga lo awmin; mipakhat avangin khawvelah sual alo lut tih a ni bawk(rom 5:12). Hremna chu thihna  a ni bawk a(rom 6:23).

Hemi topic chhiar tanhma a ngaihtuah ngai tak chu hremna teaching hi sual vulh lenna a ni tih hi a ni. Hremhmun avanga piantharna inchantir tum te, sual inhawisan tir tum te hi bible zirtirna a nilo a. Pathian chu hmangaihna atanga a hnen pan tur kan nih zia hi ngaihtuah hmasak fo a tha.


THLARAU  LEH  THIHNA  HI ENGE?
Gen 2:7 ah chuan  mihring ah chuan nunna thaw a thaw lut a tih a ni; Chu thaw chu tinung tu pawh a tih theih ta a(Gen 6:17). Chutichuan taksa  chu thlarau telloin thi alo ni ta a nih chu(Jakoba 2:26). Taksa chhungah chuan rilru  a awm  a, mihring chu a thih chuan a thlarauin a chhuahsan a, a ngaihtuahna pawh alo bo ve nghal bawk thin(1Korinth 2:11,Sam 146:4).

Chutichuan mihring ngaihtuahna te chu thlarau vang vek chu alo ni ta a; thlarau tello chuan ngaihtuahna, suangtuahna leh taksa peng te chuan hna reng an thawk theilo thin a ni! Minung formula lo siam ta ila, taksa+ thlarau= minung tihna alo ni ta a nih chu.

Anih chuan kan thih ve leh kan thlarau chu khawi ah nge a kal tak ang le? Thuhriltu 12:7 ah chuan “vaivut chu a awm angin lei ah a kir leh a, thlarau chu a petu pathian hnenah a kir leh a ni” a ti. Hmasang Greek philosopher Plato leh Socrates te zirtir dan ang ah chuan thlarau/taksa(immortal) chu nung reng tur a ni an ti thung a! Bible erawh chuan Mihring chu minung alo nih tak thu leh, minung anih hma pawn taksa nei a nih tawh thu a hmuhtheih bawk. Mihring chu alo thih chuan tisa  thi a ni tihna a nih chu(ezek 18:4).

Anih leh thihna chu enge ?  Bible chuan muhil tiin a sawi bawk. Muhil(sleep) hian a kentel chu tholeh(wakeup) hi a ni. Gen 3:19 ah “vaivut i ni a,vaivut ah i kir leh tur a ni”  tih a ni a. Thuhriltu  9:5 ah ve thung chuan “Mi nungdam te chuan anla thi dawn tih an hre si a, mitthi erawh chuan engmah a hre lo, hriatreng na pawh a nei tawh lo” tih a ni.  Heng atanga lo lang ta chu mitthi chuan engmah a hre tawh lo a, muhil ang der a ni a. Nerves leh current zawng zawng chawl thup hi thihna chu a ni! Medical lam zawnga kan sawi dawn chuan DNA hian programne duangchhuak zel turin protein hmangin codon an siam chhuak zel thin a. Chu codon -ah chuan stoping or terminate codon alo awm hian mihring chuan programne a hlauh ta vek a. Nerves leh spinal cord anlo chawl ve nghal a. Brain a active thei ta lo a. Mihring chu mitthi alo ni ta thin a ni. Tihian formula siam ve leh  ila; taksa= mihring/mitthi!


THLAN(HADES):
Chunglama sawi tak atang khian thihhnu ah thlarau chu pathian hnen ah a kir leh dawn a. Taksa lah chu a pianna vaivut ah bawk a kir leh dawn si a; hremhmun kal tur reng reng a awm ta lo em ni le! Hmasang philosophy-in nasa taka min nuai hnu ah church father ten kum zabi 2-na atang nasa takin an rawn pudarh ta si a. Hemi thu ah hian Paula hi dem theih a ni bik hauh lo, mahse ani ngei pawh hian a ngaihpawlh erawh ani tih a chiang em em a. Amah hi greek thiamna zir mai niloin khatih hunlai kha greek era  a nih vang zawk a ni.

Mizo bible lehlin sual ti ila a sual lo ang chu maw; hremhmun tia a kan sawi hi English bible lehlin thar ah chuan hades(Greek) tih a ni a, Hades tih thumal hi septaugiant a Heb. Sheol tih thumal lehlinnan an hmang hian Greek epic virus a kai phah a,  Haides chu Greek Titans ho thawnthu hriat te chuan in hriat vek kha, Zeus a unaupa a ni a, zeus nen an intibuai a, hrem a ni ta a, underworld ah an khung ta a, leihnuai a mitthi khaw Lalpa a ni ve ta tih a nih kha, kha khan haides thumal hi a ti hnawk ta em em mai a ni.  Hemi avang hian hremhmun chu mei alh dur dur tura ngaihruat theih a ni a, mahse a ni chuang lo!

Tirhkohtethiltih 2:31 ah chuan Isua chu Hades  ah hnutchhiah a nihloh thu a sawi a, hades ah a kal tihna a nih chu. Paula chuan Isua chu Hades ata  nithumni  ah kaih thawh a nih thu a sawi ve leh bawk a(1Korinth  15:3,4). Mizo leh sap thenkhat hote pawn hmasang atang tawha kanlo inzirtir dan a nih miau tawh avangin Hades chu hremhmun, kang hluah hluah tur emaw tih mai a awl a. Mahse Paula vek hian Hades chu kangthei(burnable) lam niloin thlan  a ni tih a chiang takin a sawi a! A awmzia ah chuan Isua chu nithum chhung thlana phum a ni tihna a ni a. Hremhmunah a kal tihna lam a nilo!

Joba chuan “Sheol ah chuan mi thukru teh la” a ti bawk a. Joba’n hrehawm taka taksa natna a tur hnu a sheol a humhim a duh dan ah hian a hrehawmloh ang tih a hriat mai a; thlan bawk a ni ang tih hi a rin theih nghal mai a ni.


MEIDIL(FIRE OF HELL):
Soul(minung) hi matter ni a, huan a thei ban a, lo va, eitu kha a ni. A bawhchhe ta a, a zak bawk a, hrem anni ta, a thi ta chiah bawk. Chem a sahhlum theih, fei a chhunhlum theih, tur a hraihlum theih, vuakhlum theih, denhlum theih ngei kha soul a ni a, a hnukpui chu thisen ah a awm e tih a ni bawk alawm(The soul is in the blood). Hremhmun hi kalna tur awm ang a kan ngaih avang hian soul hi kan buai ru ta tlat reng a ni. Hremhmun kan tih tak  mai hi OT ah chuan sheol a ni, chu chu thlan hi a ni mai, (sawi fe tur chu a awm tho na a), NT ah chuan haides a ni leh mai, chu chu thlan hi a ni leh mai bawk( sawi fe tur awm bawk), an pahnih hian na tuar reng reng a hremna hmun anni lo ve ve.

Gehennah erawh hi chu hremna a ni thung(mahse ala awm rihlo). Thupuan 20:14 ah chuan ti hian a inziak a, Thihna leh mitthi khua te chu meidilah an paih a” . Ngaihtuah mei chuan  he chang hian mi tam tak thinlung chu a khei zak mai thei a ni. Logic hmang thiam tan erawh chuan thihna hi mei ah paihluh leh chuan tur a awm hauhlo a, thlan(hades) pawh paihluh a kang mai tur a nih chuan hmel bawkloh. Paih lut pawh nise enge a tangkaina? Nunna neilo, mitthi chuan nervous system a neih miauloh chuan na a hre dawn der silo a, Johana ve thung chuan “an rum tlawk tlawk ang” a ti daih bawk si! Mitthi hi a rum tlawk tlawk theilo a, thlan pawh a tawng thei heklo!

Hremhmun mei(Gehenna) hi King James Version  a inziak a(Matthai 5:22,marka 9:47), heibak ah hian Greek bible ah chuan vawi 31 lai a lang bawk; a kawh ber chu Hinnom ruam, jeruslem pawn ami  sawina a ni. Smith’s Dictionary of the Bible  chuan  Hinnom ruam chu hnawmhnawk leh misual, thilsualti tu te halralna hmun a ni a ti a. Thupuan 21:8 ah chuan misual te chu Gehenna -ah an kan ral tur thu a sawi a ni. Daniala 12:2 -na ah chuan “mitthi tawh te chu anlo thangharh leh ang a, thenkhat chatuan nunna ah, thenkhat zahna leh chatuan hremna ah” a ti a.

Hetianga lo nunlehna tak mai hi a lawm mak em em leh rin harsa tak chu. Mahse universal issues ah chuan he bible thu hian an nung leh dawn mitthi te chu a ti miau si a. Thenkhat ngaihdana thlarau nung zel a, chatuan meidila va kan lam emaw, vanrama nuamsa taka awm lam a kawklo tih erawh a chiang em em lawi bawk si!

Pathian thu hi a nung takzet a nih chuan mitthi hi a nun leh a ngai miau a lawm le. Hei hi thudik a ni! Mi zawng zawng hian thihna hi kan tem vek dawna, mahse chumi zawhah thawhlehna a awm leh dawn a ni tih hi. Thihna formula chu thawhlehna formula a alo convert leh hun a awm dawn a, chuti anih chuan living soul bawk chu  alo awm leh dawn tihna a ni. Chu ngei chu Pathian hmaa ding tur ti a Johana’n alo sawi dan kha a ni. Minunga(living soul) ngei chu chatuan meidil a kal bawk tur chu a ni!

Hemi tihchian nan hian bible refer dang pawh mamawh a ni em em lo. Pathianin eden huan atanga tawh khan mihring hnena a agreement sign pui hi spiritual world ni loin physical world pek diam a ni tawh zawk a. Isua alo kal chhan leh a mission ropui tak pawh kha spiritual salvation lam niloin physical salvation hi a ni zawk tih hriat bawk a tha. He taksa ngei hi meidila kang tur, kang ral tur leh boral tur dik tak chu a ni zawk a ni. Thupuan 20:13 ah vek, “thihna leh mitthi khua chuan a chhunga  mitthi awm chu a chhuah a” a ti a. Johana 5:28  ah chuan thlana awm zawng zawng tan biruk thian pawh niloin , biruk theih leklohin an lo chhuak vek dawn a ni.

Lalpa ringtu te erawh chatuanin an nung reng tawh ang(matthaia 25:8,thupuan 21:4,Johana 17:3)

2 comments:

  1. Ka ngaihdan ka lo sawi ve mai mai ange, Pathian in mihringte a siam khan vaivutin a siam a, chu vaivut chu tihdanglam a awmin nunna thaw a thaw lut a, Pathian anpuiin thianghlimna ah a lo chang ta a ni. Thiltihtheihna erawh nei lovin. Chu chatuan tisa pu tak mai chu sual a an tluk khan Pathian in Paihsakin vaivut ah kir leh tur in a ti ta a ni. A thlarau erawh chu engtikawngmaha thi thei a nilo. Kan nunna bulpui chu he thlarau hi a ni tih a chiang khawpin ka hria Isua thih dawn khan a pa kut ah a thlarau a kawltir tih kan hmu. Tin Paula khan kan nunna chu thuhruk anih thu min hrilh bawk a nih kha. Chuan Bible changdang ah " Thlarau chu a petu Pa hnenah a haw leh" tih a ni. Mahse chu nunna zawng zawng kawltu Pathian chuan nikin ni ah chuan anmahni taksa ah theuh pe kir leh in a tinung leh dawn a ni. Hei hi lei taksa thi thei nen chuan a danglam tawh ang, taksa pu mi thilpawh ei thei ( Lal Isua kan thaawh hmahruai a nih ang in) kan ni tawh dawn a ni. Bible in min hrilh angin he khawvel pahnihna ah hi chuan thihna a awm tawh dawn lo a ni. Kan ngaihtuahna ah halral leh tawihral tawh ho hi kan ti mai thei. Amaherawh chu Ezekiela bu kan chhiar chuan Lalpa nunna thaw thli ang a lo tleh hmang pawhin ruhrel mai ni tawh ho te pawh sipai rual ah an lo chang a nih kha. Chuvangin taksa na hre thei nat hre thei hi hremhmun ah chuan hrem a ni dawn, kan taksa erawh a danglam tawh dawn avangin kan thi thei tawh dawn lo a ni. Tih te mai hi ka han zep ve ange...

    ReplyDelete
  2. A ni leh Isua'n Mi hausa le Lazar chanchin a sawi kha enge a ni tak? Kha thu kha tikhuinthu mai a ni silo, hmutu leh hrechiangtu Isua ngei in a sawi a ni si a. I sawi dan a kha chuan rorelna nuhnung ber a thleng hnuah meidil lang chau turin i sawi si a.. Ka va buai deu ve..

    ReplyDelete

RAMHUAI LEH KEINI

Tunlai kan ngaihdan tam taka natna tam tak hi ramhuai ho tih a nih dan lam te inzirtirlo a Pathian tih ah kan puh thla ngawt zel hi chu pawi...